درباره ژنو و مذاکرات توافق نهایی هسته ای

ژوئن 10, 2014

مذاکرات وین به مانع برخورد. برای کسانی که با ماهیت مساله هسته ای و سابقه آن آشنا هستند این عجیب نبود. توافق ژنو به نظرم چیز خاصی نبود جز مکتوب کردن و شفاف کردن وعده هایی که آمریکایی ها از دومین استانبول جلوی جلیلی می گذاشتند و او و شاید بالادستی هایش از پذیرفتن آن سرباز زدند و زمان را به ضرر ما از دست دادند. خلاصه اش می شود شش ماه محدود کردن برنامه هسته ای و دادن اطلاعات و همکاری فوق العاده با آژانس و در عوض توقف تحریم ها و برنامه ریزی مذاکره برای توافق نهایی. قالب توافق نهایی مشخص شده است ولی پارامترهای این قالب به مذاکره بعدی موکول شد.

تیم جدید اولا از نظر روانی تمایل ایران برای رسیدن به توافق را با رسیدن به یک متن مکتوب نشان داد. این کار را با پارامتریک و قابل برگشت کردن توافق صورت داد وگرنه حالا حالاها طرفین به هم اعتمادی نمی کردند. تمامی اقدامات ایران در شش ماه به جز یک مورد (اطلاعات درباره زنجیره تولید هسته ای و …) برگشت پذیر بودند. این یک توافق شل است یعنی به تصویب مجلس هیچکدام از طرفها نرسیده است. از طرف دیگر شدت هزینه زمان را برای ایران کم کرد. زمان هنوز علیه ماست ولی با شدت کمتر.

اما منافع مادی و حیثیتی طرفین با دادن مقادیر مختلف به پارامترها می تـواند بسیار متفاوت باشد. پس نبرد اصلی هنوز باقی مانده است و نبرد آسانی هم نیست. پس به زود توافق نرسیدن عجیب نیست. حتی من انتظار حداقل یک دور قهر و آشتی را هم دارم. چیزی که نگرانش هستم مواضع داخلی در ایران است.

از ابتدای امضای متن ژنو از یک طرف روحانی و تیمش آن را در داخل پیروزی بزرگی تبلیغ کردند و از طرف دیگر مخالفان آن را شکست و به باد دادن ثمره خون شهیدان و … غیر واقعی بودن هر دو این قرائت ها بد است و تشدید متقابل آنها بدتر. مخالفان در برابر ادعای پیروزی افتادند به دنبال اینکه چقدر افتضاح ژنو بزرگتر بوده است و دولت و به خصوص رییس جمهور هم تعابیری مثل فتح الفتوح و به زانو در آوردن قدرتها را به کار بردند. الان در این مرحله سخت توافق امکان اینکه این دو قطبی تشدید شونده تقویت شود بیشتر است. نتیجه این دو قطبی این است که یک طرف در داخل حرف نئوکانها و اسرائیلی ها را اثبات کند با اهمیت غیرعادی دادن به پلوتونیم، غنی سازی درصد بالا یا ذخیره اورانیوم بالا در حالی که به ظاهر از همه به آمریکا و اسرائیل بدبین تر است و طرف مقابل هم مجبور شود در داخل نشان دهد که توافقی که قرار است انجام شود خیلی عالی است در حالی که در مذاکره باید خلاف این را وانمود کند تا امتیاز بیشتری بگیرد.

چیزی که عمده منتقدان دلواپس ژنو نفهمیدند یا نخواستند بفهمند این بود که ژنو متنی بود که اکثر چیزهای مهم را به بعد موکول کرده بود. بیش از تعهد/امتیاز دادن/گرفتن نشان می داد ایران می خواهد سر میز بازی کند. با وجود اینکه می داند قواعد میز خیلی هم عادلانه نیست. نیاز نبود کلمه به کلمه آن را شخم بزنند. چیزی که مانع می شد جلیلی زیر میز ناعادلانه بزند و باعث شد ظریف و تیمش با انگیزه سر میز بشینند کلمات روی کاغذ نبود تعادل قدرت بود. اگر کلمات روی کاغذ به تنهایی قدرت داشتند حق غنی سازی در NPT هست. قدرت هم فقط قدرت سخت نیست. آمریکای بوش با آن لشکرکشی هایش نتوانست ایران را اینگونه مهار کند که اوبامای ضدجنگ. ضعف نرم هم داریم. اجماعی هم که سیاست هسته ای در زمان دولت نهم و دهم علیه ایران ایجاد کرد سازش و عقب نشینی روحانی زمان خاتمی نکرد. عقب نشینی دوران خاتمی توجیه پیشروی زمان احمدی نژاد شد و رضایت دادن آقای خامنه ای به نرمش حاصل تندروی و ترمزبریدگی 8 سال گذشته. نبرد اصلی پای میز است. رفتار ما در داخل می تواند قدرت آفرین باشد و می تواند بازی خرابکن.

منتقدان هسته ای و حامیان تیم قبلی دم نگیرند که ما می دانستیم غرب زیاده طلب است یا به قول کیهان از "شکست مذاکرات" بگویند. اینها روشن بود. نبرد اصلی امروز است. محل مبارزه هم پای میز است. مستندهایتان را برای افکار عمومی دنیا بسازید تا ایران امتیاز بیشتری بگیرد و کمتر و کوتاهتر محدود شود نه برای خراب کردن دیپلماتهای خودمان. آقای خامنه ای بالای سر مذاکره کنندگان هست.

دولت و تیم دیپلماسی! ما از شما به زانو در آوردن قدرتها را نمی خواهیم. محدودیت هایتان را می دانیم. صداقت و شفافیت مهمتر است و در کنار آن توافقی که ایران را به حالت معمولی برگرداند.

***

تا اینجای مطلب را درست پس از به نتیجه نرسیدن مذاکرات وین نوشته بودم. در این مدت به نظرم منتقدان ژنو به خوبی کنترل شدند (احتمالا توسط آقای خامنه ای) و دولت و تیم دیپلماسی هم کمتر اظهارات خوشبینانه کردند که هر دو مورد بجا بود.

Advertisements

2 پاسخ to “درباره ژنو و مذاکرات توافق نهایی هسته ای”

  1. din2nid said

    البته ترمز منتقدان به دلایل دیگری نیز کشیده شد. شرایطی که این ها ایجاد کردند، طوری شده است که اگر معامله جوش بخورد، همه ی امتیازش می شود مال روحانی و و تیمش (چون این ها که مخالف بوده اند و هر چه توانسته اند علیه این مذاکرات انجام دادند) و اگر جوش نخورد، همه ی تقصیرش می افتد گردن این ها! یعنی بازی دو سر باخت برای رهبری که این ها از کیسه اش خرج کرده و پایش را ناخواسته حتی به این مواضع کشانده اند!

    • انصافی said

      اگه شخص حاجی پای هرمطلب من به این سرعت کامنت بذاره روزی یه مطلب می فرستم.
      به چرخ تا بچرخیم.

      من دوست دارم خوشبین تر باشم. ولی اگر دید شما هم کاملا درست باشد خودش
      بکارگیری عقل برای منافع شخصی است. امثال ما بارها گفته ایم باباجان فلان کار
      به نفع خودتان هم هست ولی گوش نکردند.
      حالا که جور دیگری عمل می کنند خودش پیشرفت است!

      2014-06-11 7:53 GMT+04:30 سرطان ذهن :

      >

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: