یادداشت انتخاباتی دقیقه 96

مارس 2, 2012

یک روز مانده به انتخابات در میان منتقدین وضع موجود نظرات زیر یافت می شود:

  • شرکت در انتخابات
  1. برای نشان دادن پشتیبانی از اصل نظام به خصوص در برابر خارجی ها
  2. رای دادن رای به نمایندگان بهتر برای اصلاح جزئی امور
  3. برای رای دادن به نامزدهایی مانند علی مطهری که می توانند صدای بخش بی رسانه ملت باشند.
  • عدم شرکت در انتخابات
  1. به علت ناامیدی از اصلاح امور توسط مجلس
  2. برای ارسال پیام نارضایتی از رفتار نظام به آن

موضع 1 بر این فرض  ها استوار است:

  • مشکل اصلی را دولت احمدی نژاد می داند.
  • اصل نظام (احتمالا رهبری) سالم است و موافق بسیاری از اقدامات نیست.
  • احتمال حمله خارجی را بسیار جدی ارزیابی می کند.

موضع 2 بر این فرض ها بنا می شود:

  • رای ندادن مشکلی را حل نمی کند (درصد مشارکت پایین نمی آید یا اگر بیاید با تقلب بالا اعلام می شود یا اینکه می خواهد چیزی را به نظام اثبات کند که خود می داند)
  • وضع ممکن است از این هم بدتر شود. استبداد یا آزادی تنها مسئله نیست. مجلس می تواند بر اقتصاد و زندگی مردم تاثیر بگذارد.
  • موضع 3 این پیش فرض ها را دارد:
  • رای ندادن مشکلی را حل نمی کند (مانند قبلی)
  • نمایندگانی مانند مطهری اکثریت نیستند ولی می توانند صدای بخش بی رسانه ملت باشند (الگوی مدرس)
  • فرستادن مطهری را می توان نماد اعتراض باشد (مسئله مطهری حیثیتی است، نیاری به تصمیم چند میلیون ندارد و با چندصد هزار قابل انجام است)

موضع 4 هم بر این فرض ها استوار است:

  • رای ندادن مشکلی را حل نمی کند (مانند قبلی)
  • رای دادن مشکلی را حل نمی کند (امکان تقلب در نتایج، بی اختیاری مجلس، بی اثر بودن ورود چند نماینده بر تصمیمات مجلس)

موضع 5 و فرض های پایه آن:

  • انتخابات مشروعیت ندارد (تقلب در انتخابات قبل، اقدامات خلاف قانون اساسی حاکمیت، امکان تقلب و …)
  • مشارکت بالا باعث جسارت حاکمیت در مواضع غلط داخلی و خارجیش می شود.
  • اینکه چه کسی رای بیاورد مهم نیست (تکثر بین نامزدها وجود ندارد، مجلس بی اختیار است، دست حاکمیت در تقلب باز است.)

از نظر من هیچ کدام از این مواضع نیستند که بتوان گفت تمام فرض های آن درست است و فرض های سایرین غلط است. اینجا اختلاف نتیجه بر این اساس است که هرکسی کدام فرض ها را محتمل تر یا مهم تر بداند. بحث هایی هم از طرف صاحبان مواضع مختلف شده است. حالا در روز انتخابات هر کس به جمع بندی ای رسیده است. پدید های اجتماعی به این سادگی نیستند که یک کار درست وجود داشته باشد که اگر همه آن را انجام دهند به هدف برسیم. گاهی ترکیب مواضع مستقل و به ظاهر متضاد نتیجه بهتری هم می دهد.

انشاء الله که برآیند این تصمیم ها برای مردممان و کشورمان مثبت و مفید باشد.

 تصمیم من موضع 5 است. در اینجا می خواهم با رویکرد پاراگراف قبلی کمی بیشتر در مورد آن توضیح دهم.

  • علاقه ای ندارم که بدون قرینه و شاهد به هر انتخاباتی اتهام تقلب بزنم. پس امکان تقلب هست ولی نباید بر اساس وقوع قطعی آن تحلیل کرد.
  • حاکمیت اقدامات غلط زیادی در 2 سال گذشته داشته است اما من نظام یا انتخابات را غیر مشروع نمی دانم. این واژه های قطعی دارای ادعاها و لوازم بزرگی است که از آن گریزانم. ظلم از سوی یک حاکمیت مشروع هم غلط است. اگر این انتخابات را غیرمشروع بدانم چون همه در آن نیستند بسیاری از انتخابات گذشته واجد چنین شرطی هستند[1].
  • از نظر من مشکل محدود به دولت نیست. حمایت نهادهای دیگر باعث شده است دست دولت باز باشد. تصمیم گیری قوه قضاییه در رسیدگی به پرونده های دولت و باز بودن دست مجلس در حساب خواستن از آن منوط به موافقت رهبری و دستگاههای تحت نظر ایشان است.
  • خطر حمله خارجی کوچک نیست اما تنها مانع بر سر آن نمایش پشتیبانی مردمی از نظام نیست. قدرتهای غربی و اسرائیل موانعی مانند شرایط سخت اقتصادی خودشان و متحدانشان، نارضایتی اجتماعی پیدا و پنهان حاصل از آن و غیرقابل پیش بینی بودن تبعات نهایی شروع درگیری با ایران را در پیش دارند. از نمایش پشتیبانی گفتم چون به نظرم هم مسئولین و هم بسیاری در آمریکا و غرب می دانند که گروه قابل توجهی از مردم ایران (نه لزوما اکثریت) از کارهای حکومتشان دلخور و ناراضی هستند. چالش تنها بر سر نمایش این موضوع یا عکس آن برای دیگران به جهت تاثیرگذاری بر تصمیم آنهاست.
  • ممکن است مشارکت بالا در انتخابات در مذاکره با غرب دست بالا را به نظام بدهد به خصوص که قراین نشان می دهد که غرب علیرغم ژست قاطعش برای مدت کوتاهی آمادگی تحریم شدید ایران را دارد. اما مشکل اینجاست که پیروزی نظام در برابر فشار غرب تمکین به مردم و قانون را کاهش خواهد داد[2]. از نظر من بهتر این است که نظام به خاطر احساس ضعف در برابر بیگانه به مردمش بیشتر امتیاز بدهد (حقوق خود انها)  تا برعکس بنابراین خیلی نگران اثر خارجی مشارکت پایین نیستم.
  • در شرایط فعلی 2 جناح متمایز (اصولگرا-اصلاح طلب یا اصولگرای معتدل-تندرو) در انتخابات نیستند تا رای آوردن یکی از آنها برای عموم آسان باشد یا پیامی داشته باشد. لیست های مختلفی از اصولگرایان وجود دارند اما برخلاف تبلیغات هیچ مفهوم متمایزی ندارند. به نظرتان توکلی بیشتر به مطهری نزدیک است یا کوثری؟ یا نام بذرپاش باید کنار مصباحی مقدم قرار گیرد یا حسینیان؟ ممکن است قایل به توزیع درهم دو یا سه جناح اصولگرا در بین لیست های موجود باشیم که در مجلس فراکسیونهای خودشان را خواهند داشت. اما من این را هم بعید می دانم. عملکرد آقای خامنه ای و احمدی نژاد در چندسال گذشته مانع جدی شکل گرفتن جناح های روشن در میان اصولگرایان شده است. اولی بر وحدت صوری تاکید کرده است و دومی با تندروی باعث طرد مخالفین اصولگرایش از بدنه آن شده است. علاوه بر این احمدی نژاد با سیاست نمک گیر کردن-دشمنی کردن باعث شده اصولگرایان علاوه بر تقسیمات خودشان (سنتی، اقتدارگرار، عدالتخواه، آزادیخواه و تکنوکرات) به مخالف-موافق احمدی نژاد تقسیم شوند (دو برابر شدن تعداد دسته ها و ضعف بیشتر). تسلط آقای خامنه ای بر جناح اصولگرا و تابو بودن مخالفت با هر نظر ایشان (و نه حکم حکومتی) هم باعث شده است که افراد همیشه تمایلات واقعیشان را بروز ندهد. این مسئله است که باعث می شود مجلسی که کردان را برکنار می کند به وزیر اقتصاد پس از اختلاس رای اعتماد بدهد یا مجلسی که حقوق مادام العمر تصویب می کند طرح نظارت بر نمایندگان را هم تصویب کند.
  • خلاصه بند قبل یعنی جناح اصولگرا به همان علتی که قبلا نتوانسته است نمی تواند به دو یا چند فراکسیون قابل پیش بینی و بهتر یا بدتر از جانب ما تبدیل شود. هر تصمیمی در آشوبی از جهت گیری های موردی تک تک نمایندگان اصولگرا تحت تاثیر عوامل بیرون از مجلس (رهبری، احمدی نژاد، سپاه و …) گرفته خواهد شد
  • بنابراین تغییر درصدی از نمایندگان مجلس تغییری ایجاد نخواهد کرد. گفتم درصدی چون اکثریت رای دهندگان مجلس برای رای دادن محاسباتی مانند این نوشته را مدنظر ندارند.
  • خب الگوی مدرس چه طور است؟ یک یا چند نماینده که از تریبون مجلس استفاده کنند و حرف های ملت را جایی بزنند که رسانه ها بتوانند بی دردسر آنها را نقل کنند تا در جامعه گسترده شود و با استقلال بالایی هم که دارند در  آشوب پیش گفته به جای تاثیرپذیری از بیرون مجلس بر نمایندگان و تصمیماتشان اثر بگذارند. الگوی جالبی است. توقع زیادی از نماینده ندارد جز گفتن حرفها و یک مصداق واقعی هم دارد: علی مطهری. هم مستقل است، هم رک. قابلیت رسانه ایش هم بالاست هم برخورد با او سخت است.
  • از نظر من خوب است به شرطی که به خاطر داشتن یک قهرمان مشارکت آنقدرها بالا نرود که حاکمیت پیام برخورد با او را بدهد. دقت کنید بیشترین جایی که امکان کاهش مشارکت را دارند تهران و شهرهای بزرگ است و گرنه روستاها و شهرهای کوچک که علایق ثابت دیگری دارند.
  • پس موضع من عدم شرکت است اما امیدوارم دوستانی که حتما رای می دهند به او رای دهند و خودم هم به کسانی که تصمیمشان برای رای دادن را گرفته اند او را توصیه می کنم.
  • اما اگر مطهری رای نیاورد که من چنین حدسی می زنم (جریان این نظرسنجی رای اول و … چیست؟!)  جای نگرانی نیست چون در این صورت همانطور که تاریخ نشان داده است نمایندگان محافظه کارتر رویکرد انتقادی بیشتری خواهند گرفت. دیالکتیک را دست کم نگیرید برخی افراد جبهه پایداری این قابلیت را دارند که با مواضع افراطیشان انتقاد از تابوهای غیراصولی اصولگرایی مانند نقد رهبری یا برکناری ریس جمهور را در طرف مقابلشان عملی کنند. این یعنی فربه تر شدن منتقدین و کمک به آرام بودن تغیر[3] .
  • هر سلاحی بردی دارد. برد عدم شرکت در انتخابات مشخص و محدود است به نظر من رسیدن به 45 درصد در این جهت حداکثر برد و رسیدن به 50 قابل قبول است. بنابراین نه الان از تاثیر ناامید باشید (به خاطر بزرگی هدف) و نه بعد از انتخابات افسرده شوید (به خاطر انتظارات نابجا و تبلیغات حکومت)

[0]این یادداشت ساعت 10:30 روز 12 اسفند یعنی دقیقه 96 بازی منتشر می شود. خسته نباشم واقعا!!

 [1] اکثریت هنوز مخالف حکومت نیستند حتی با وجود اینکه طرفداران حاکمیت هم اقلیتند.

[2] سناریو عکس یعنی رفتار غرب در صورت کاهش مشخص مشارکت و سیاست داخلی و خارجی حاکمیت پس از آن را به دلایلی بررسی نمی کنم.

[3] ر.ک به یادداشت ایمایان در این مورد

Advertisements

یک پاسخ to “یادداشت انتخاباتی دقیقه 96”

  1. bamdadi said

    یادداشت خوبی بود. با رویکرد شما موافقم و آن را روش خوبی برای نزدیک شدن به موضوع می بینم.

    ممنون.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: