حاشیه ای بر صورت بندی ایمایان از مسئله هسته ای

ژانویه 28, 2012

مقدمه:مطلبی به نام «صورت بندی مسئله هسته ای» در ایمایان منتشر شد و من هم نظراتی پایین آن مطلب نوشتم که ناخواسته طولانی شد. پس از آن با خود می گفتم کاش به جای نوشتن چند کامنت پی در پی در پای وبلاگ دیگران موضعم را به صورت یک مطلب در اینجا می نوشتم اما هم از تکرار اکراه داشتم و هم تبدیل آن نظرات حاشیه گونه به یک مطلب مستقل و کامل بیش از فرصت و توان این روزهایم بود. خواست جناب ایماگر برای انتشار مستقل آن نظرات اکراه را رفع کرد و غلبه بر مشکل فرصت هم با تدوین این پست با سیاق حاشیه ای بر نوشته ایشان ممکن گردید.

خلاصه مطلب اصلی: مطلب ایمایان از نظر من دارای 3 محور اصلی است:

الف. پررنگ کردن احتمال اینکه ایران بمب هسته ای داشته باشد و حواشی آن (اطلاع غرب از این قضیه و ترجیح علنی کردن یا نکردن آن و …)

ب. تکرار این موضع که مسئله هسته ای بهانه نیست و ضررش در مقطع فعلی بیش از سود آن است پس با صرف نظر از تکنولوژی هسته ای می توان تهدیدات غرب زا رفع کرد و زمینه توسعه پایدار کشور را فراهم کرد در حالی که در آینده و در زمان مناسب تر امکان شروع دوباره فعالیت های هسته ای هست.

ج. پیش بینی آینده برخورد ایران و غرب (اول تحریم، بعد اخطار عملی، حمله محدود به تاسیسات اتمی و در نهایت نابود کردن نیروی هوایی و دریایی ایران در چند روز)

الف:

به نظرم ایماگر قضیه بمب را بی جهت بزرگ کرده است. اگر تاکید نظام روی عبارت «حرمت استفاده از بمب اتمی» به معنی استفاده از آن حرام، ساختش مباح و انگیزه ساخت هم رعب دشمنان باشد با اعلام حرمت استفاده چه رعبی می ماند. اگر بگوییم حرمت استفاده دروغ مصلحتی است خب چرا در مورد ساخت دروغ نمی گویند.

فرستادن شمخانی برای خرید بمب اتمی از پاکستان قابل تکیه به نظر نمی رسد. گذشته از اعتبار منبع (احتمالا ویکی لیکس) بعید است آقای خامنه ای ایران نداند که چنین خبر مهمی حتما از ارتش پاکستان با آن ارتباطاطش با آمریکا درز خواهد کرد. هم در این مورد و هم در مورد وارد کردن کلاهک اتمی از آسیای میانه باید تلاش رسانه ای غرب برای متهم کردن ایران را در اعتبارسنجی خبر در نظر گرفت به خصوص حالا که دروغ بودن حرفهایی مانند ارتباط صدام و القاعده که دستاویز حمله به عراق شد روشن شده است.

تنها مورد قابل تکیه برای احتمال داشتن یا ساختن بمب به نظر من روحیه نظامیگری و اصالت دادن به قدرت نظانی در نزد رهبر و نظامیان ایران است (به خصوص با سابقه نامه محسن رضایی). اما این نیز به نظرم کافی نیست. کل راهبرد جنگی ایران نامتقارن و دفاعی است. منظورم شعار و تبلیغات دیپلماتیک نیست.  نامتقارن است چون به نظرم تصور آقای خامنه ای از پیروزی ایران در جنگ با آمریکا چیزی مانند جنگ 33 روزه است. با خسارات پشیمان کننده برای حمله کننده و خسارات بیشتر از آن برای ایران. در این راهبرد سلاح اتمی بیشتر بهانه می دهد تا پشیمان کند و به نظرم مقامات متوجه این بهانه ندادن هستند. می توان به رفتار ایران دقت کرد که حتی یک بار علیه همسایگان ضعیف و توظئه گرش به قدرت نظامیش اشاره نکرده است. تازه همین سلاحهای متعارف هم برای جلوگیری از عملی شدن تهدیدات آمریکا به رخ کشیده می شوند.

در نهایت حداکثر ارتباطی که بین ایران و بمب به نظرم معقول است گزارش نهادهای اطلاعاتی آمریکاست. یعنی تلاشی که از سال 2003 متوقف شده است.

باقی قضایا مانند عدم آزمایش و اعلام یا اطلاع غرب و … بر پایه سست وجود بمب بنا شده است که به نظرم حجم زیادی از صورتبندی ایماگر را به بیراهه کشانده است.

ب:

جناب ایماگر مسئله هسته ای  را دلیل اصلی برخورد غرب می داند و در عین حال در جای دیگر یک راه داشتن بمب و رهیدن از برخورد آمریکا را همراهی با آن کشور می شمارد (مورد پاکستان). اگر مسئله هسته ای اصل است و بهانه نیست چرا اعلام بمب احتمالی و همراهی با آمریکا راه نجات است؟

تحلیلی که مسئله هسته ای را اصل در برخورد می شمارد و بر اساس رویکرد هزینه-فایده تعلیق فعالیت هسته ای را توصیه می کند به نظر من دچار خطای اعتماد به غرب به رغم وجود سوابق منفی گذشته است. قبل از سال 2003 که تلاش ایران برای غنی سازی کشف نشده بود غربی ها داشتن راکتور آب سبک را هم برای ما لازم نمی دانستند. کارهایی که برای قوی کردن ایران در ده سال تعلیق فعالیت های هسته ای (شامل فرستادن گاز به کشورهای مختلف و عبور لوله های نفتی کشورهای دیگر از ایران) پیشنهاد می شود همه قبل از 2003 با مخالفت و کارشکنی آمریکا به مانع برخورده بود. اما مشکل دیگر این توصیه اینست که بدون ایجاد این وابستکی های راهبردی دیگر کشورها به ایران، ده سال بعد چه چیز باعث می شود غرب برخورد دیگری با توسعه تکنولوژی هسته ای در ایران داشته باشد.

فکر می کنم اگر «توقّف در همین مرحله» ممکن باشد معامله خوبی است و نیاز به این همه فشار ندارد. منظور از «دادن تضمینهای لازم برای غیرنظامی بودن بقیّه‌ی فعّالیّتها و مسکوت گذاشتن اصل موضوع» برایم روشن نیست. در حال حاضر تمام قسمتهای شناخته شده برنامه هسته ای زیر نظر آژانس است. چه تضمین دیگری می شود داد. مشکل اجازه بازرسی گسترده دادن هم این است که همه مراکز نظامی را در معرض جاسوسان قرار خواهد داد. طرف مقابل بازرسی ها را بی پایان خواهد کرد. در نهایت هم ممکن است آتش تهیه یک بازی تبلیغاتی مقدمه حمله شود. موردی که برای عراق هم اتفاق افتاد.

به نظرم مشکل اصلی عدم توانایی انعطاف مقامات ایران در مسایل حیثیتی است. امام خمینی این انعطاف را در حیثیتی ترین مورد زندگیش داشت. آقای خامنه ای قاطعیت امام را می خواهد ولی آن انعطاف را ندارد. در ضمن با طرد امثال هاشمی و جدا شدن لاریجانی از قضیه هسته ای که روحیه بده بستان و بازیگری سیاسی را دارند مشکل گره خوردن قضیه حادتر شده است.
درسی که ما از جنگ می توانستیم بگیریم این بود که اگرچه حق داشته باشیم یا با پیشروی و اراده مان دنیا را متحیر کنیم، اما جایی می رسد که همه ساختار قدرت دنیا از ما احساس خطر خواهد کرد و هزینه را بالا خواهد برد، پس بهتر است قبل از آن نقطه با یک معامله کار را فیصله دهیم. به نظر من آن نقطه  بهینه حول و هوش برکناری لاریجانی بود.

به نظر من مسئله هسته ای بهانه است شاید در ابتدای کار هم نقطه مقاومت خوبی (از بین 3 مورد گفته شده) بود ولی با حاد شدن کار ما باید در نقطه بهینه فیصله اش می دادیم در حال حاضر با کش پیدا کردن آن آمریکا به طور همزمان پروژهای اتهامهای تروریتی و تضعیف متحدان ایران و حتی حقوق بشر را پیش می برد.

بسیاری از مختصات مسئله هسته ای ایران مسئله جلوگیری قدرتمندان دیگر از ایجاد قدرت جدید است که برای بسیاری از قدرتهای فعلی هم اتفاق افتاده است و جمهوری اسلامی 2 نکته را باید برای برد در این فرآیند رعایت کند. تنوع تاکتیک و اتکا به قدرت نرم داخلی (رضایت مردم، ، قوی خواستن مردم).

ج:

در پیش بینی مراحل کار تفسیر ایماگر درباره ترورها به عنوان اخطار جالب بود اما مشکلات غرب برای جنگ با ایران را در بررسی نکرده است. جمهوری اسلامی درگیر بحران است ولی غرب هم هست. جنگ با ایران در شرایط عادی هم پیش بینی ناپذیر بود چه برسد در شرایط فعلی اقتصادی غرب. علت این عقیده ام این است که ایران از 2003 دارد به جنگ فکر می کند. تکیه ایران مدتهاست از نیرو هوایی کلاسیک که قابل بمباران است به نیروی موشکی دوربرد تغییر کرده است. به علت حیثیتی شدن قضیه جنگ محدودی با ایران اتفاق نخواهد افتاد. چون هر حمله محدود پاسخی خواهد داشت و پاسخ پاسخی و یا اینکه با یک حمله گسترده توان پاسخ ایران در همان اول باید نابود شود که دیگر اسمش حمله محدود نیست.

Advertisements

7 پاسخ to “حاشیه ای بر صورت بندی ایمایان از مسئله هسته ای”

  1. مطلب خوب و مفید و موجری بود. بهره بردم. با کلیت آنچه نوشته شده موافق‌ام.
    سپاس.

  2. بهروز said

    دوست داشتم یک کسی به من میگفت «نظام» در این بازی هسته ای به دنبال چیه، چه قدر هزینه داده و چی به دست اورده و تا کجا حاضر بره . اگه واقعا فکر میکنن که این مساله فقط بهانه است که خوب ما هم بهترین بهانه رو دستشون دادیم . کدوم موضوع دیگه از جمله حقوق بشر سبب چنین اجماعی میشه! به قول شما دنبال بمب که نیستن یا عقلانی نیست که باشن . پس میخوان با غنی سازی اورانیوم قرداد لوله نفتی طاق بزنن ؟! ما که راکتور نداریم . برای ساختنش هم که به «دشمنان» عزیزمون احتیاج داریم ، چون از دوستان شمالی که چیزی بهمون نمیماسه . منم قبول دارم که اونا به این راحتیا تکنولوژی رو به ما نمیدن اما راهش اینه؟ که این وسط چاهای نفتمون روز به روز بازدهیشون کمتر شه که حالا عربستان واسمون شاخ و شونه بکشه؟ اگه مساله تولید انرژی ،که خوب روی راهای دیگه سرمایه گذاری کنیم. هم کار ایجاد میکنیم هم با ارتباط مستمر با بقیه دنیا تو یک شاخه ای دست بالا رو میگیریم. با این همه نیروی انسانی نخبه که داریم. من میدونم شاید شما دید خوبی به دولت خاتمی ندارید اما من یادم که تا همین چند سال پیش به خاطر سرمایه گذاریهای اون دوران ما تو نانو تکنولوژی از بهترین بودیم . متاسفانه من تنها جایی که جوابی پیدا میکنم بازیهای سیاسی داخلی. اول چماقش کردن که بزنن تو سر خاتمی، بعد شد عزت و حکمت دست رهبری و دوستان و انقدر زیاده روی کردن که کل زندگی سیاسی آقای خامنه ای به این مساله گره خورده. اگر جاهایی هم باهاش اعتباری کسب کردن سر رسیدش به زودی میرسه . که متاسفانه هم ایشون باید بپردازن هم مردم.

    • انصافی said

      سلام.
      ضمن انتقاد از نظام باید نمودار زمانی مسئله رو دید. فکر می کنم دید نظام روز اول این بوده که در چنین مسئله ای ما کمترین زاویه رو با قوانین و عرف بین المللی داریم در حای که در زمینه حقوق بشر چنین نیست. در زمینه تروریسم اگرچه باز هم حمایت از حماس و حزب الله حمایت از مقاومت است نه تروریسم اما چون قضیه به اسرائیل مربوط است انعطاف غرب مشکل تر است.
      اما با شما موافقم که نباید اجازه می دادند کار به اینجاها می رسید.
      درباره اینکه با تکنولوژی هسته ای ما قرار بود چه به دست بیاوریم به هرحال یکی از چند فناوری سطح بالای دنیاست در ضمن ساخت راکتور (مانند پروژه اراک) و … هم در برنامه بوده است. فکر می کنم راهبرد آقای خامنه ای این بوده است که با مقاومت کاری کنند غرب در قضیه هسته ای کوتاه بیاید و ایران را تحمل کند و پس از آن با کاهش فشار شرایط پیشرفت علمی توسعه اقتصادی حتی بیشتر از قبل از مسئله هسته ای خواهد بود.

      اینها که گفتم درک من از محاسبات نظام است.

      ارادتمند

      • بهروز said

        ممنون از جوابتون. اینکه گفتید «غرب در قضیه هسته ای کوتاه بیاید و ایران را تحمل کند» منظورتون قطعا این نیست که غرب ایران رو به حال خودش رها کنه . منظورتون حدس میزنم این که ایران و غرب با یک بده بستان قضیه رو فیصله میدن. یعنی برنامه آقای خامنه ای این بوده . محتوای این بده بستان از نظر شما چی بوده؟ ایران قرار بوده با این هزینه چی دستش بیاد؟ امیدوارم مدل هند تو ذهن آقای خامنه ای نبوده باشه که اول بمب اتمی بعد واردات تکنولوژی هسته ای . در مورد اینکه تکنولوژی هسته ای دانش مهمی با شما موافقم اما فکر نمیکنم غنی سازی تنها دروازه ورود بهش باشه. ای کاش آقای خامنه ای به حرف زیدآبادی گوش میداد و حرف زدن در این مورد رو آزاد میذاشت تا نه ما (من) امروز گیج بزنیم و نه شک!
        متقابلا ارادتمند.

  3. […] و غیرقابل اجتنابش بسیار بعید است. آن حرفها را می توانید اینجا و اینجا ببینید اما این استدلال تبصره ای داشت که روی آن […]

  4. […] حاشیه ای بر صورت بندی ایمایان از مسئله هسته ای » سرطان ذ… […]

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: