سناریوی ترور سفیر عربستان: عملیات ایذایی

اکتبر 15, 2011

درباره اینکه انگیزه از سناریوی ترور سفیر عربستان در آمریکا و عاقبت آن چیست فکر می کنم. چیزی که مقامات آمریکایی با تعابیری مانند «اعلام جنگ» خواندن توطئه ادعایی خود و برخی تحلیلگران با نشان دادن شباهت‌های مورد اخیر با ادعاها در مورد عراق و صدام حسین پیش از حمله آمریکا به آن ارائه می‌کنند برنامه‌ریزی برای حمله نظامی به ایران است.

این تحلیلگران اشاره می‌کنند بی‌پایه بودن اتهامات و سستی یا عدم وجود مدارک مانع سوء‌استفاده آمریکا از این سناریو برای حمله نمی‌شود همانطور که در مورد عراق نشد. ادبیات ضدجنگ و راهپیمایی های گسترده مخالف حمله و موضع قاطع فرانسه، آلمان و روسیه مانع حمله جرج بوش نشد. حال که یکدستی بیشتری علیه ایران وجود دارد.

دو نکته خلاف این استدلالها به نظرم می رسد:

اول اینکه فضای افکار عمومی در جهان و به‌خصوص آمریکا بسیار بیدارتر شده است. با وجود مسخره بودن ادعاهای آمریکا در حمله به عراق، جرج بوش توانست بار دیگر از مردم آمریکا رأی بگیرد در حالی که الان رییسس جمهوری در آمریکا بر سر کار است که با حمله به تجاوز آمریکا به عراق رأی آورده است. اگر مروری به رسانه‌های آمریکایی (+ و + و )بیندازیم می‌بینیم که نقد سستی ادعاهای مقامات آمریکایی از خود آمریکا آغاز شده است. از این گذشته جرج بوش با استفاده از شوک و تاثر جامعه آمریکا بر اثر 11 سپتامبر توانست آن‌ها را حتی در جنگ نامربوطی مانند حمله به عراق همراه کند در حالی که هم آن شوک وجود ندارد و هم این داستان تکراری شده است. از این گذشته افکار عمومی آمریکا الان متوجه وضعیت اقتصادی است و اگر کسی می‌خواست از تحریک میهن پرستی آن‌ها استفاده‌ای ببرد به نظرم اصلاً به کارش وارد نبوده است. سفیر عربستان برای یک آمریکایی چه اهمیتی دارد. حتی اگر مقامات آمریکایی که قرار بوده است در ضیافتی با سفیر عربستان کشته شوند به حساب آوریم باز هم سناریوهای خیلی بهتری وجود داشت.

دوم اینکه فکر می‌کنم مشکل آمریکا در برخورد نظامی با ایران نه خواست که توان چنین کاری است. گذشته از توان همراه کردن افکار عمومی، مشکل هزینه مالی چنین اقدامی برای اقتصاده رکودزده و دولتهای مقروض آمریکا و اروپا وجود دارد. اما هزینه‌های چنین اقدامی محدود به این نیست چون بر خلاف همه جنگهای گذشته آمریکا و هم پیمانانش ایران نه یک کشور ذاتاً ضعیف است (مانند پاناما و تا حدی افغانستان) و نه یک کشور ضعیف شده (مانند عراق صدام حسین که سالها تحریم کامل بود و ارتباطی با جهان خارج نداشت) و نه مانند یوگسلاوی و لیبی ناآماده برای جنگ نامتقارن (نیروهای مسلح ایران حداقل ده سال است برای چنین نبردی تمرین می کنند). هزینه نهایی را پاسخ ایران مشخص می کند که این برایش یک مسأله حیثیتی است. اگر حمله همه جانبه باشد مقاومت ایران همه جانبه و منطقه ای خواهد بود که هزینه بسیار سنگین و عواقب نامشخص را به مهاجم تحمیل خواهد کرد و باعث یکپارچگی داخلی خواهد شد. اگر حمله محدود و به مراکز حساس باشد ایران پاسخ واضح و شاید شدیدتر علیه نیروهای آمریکا در عراق و افغانستان و اسرائیل به کار خواهد برد. اگر آمریکا بخواهد به پاسخ ایران پاسخ مجدد دهد یا در حمله اول توان پاسخ متقابل ایران را منهدم کند این در‌واقع همان گزینه جنگ تمام‌عیار است.

در چنین شرایطی حکومتهای عرب باقیمانده وابسته به غرب راحت‌تر سقوط خواهند کرد به ویژه اگر حاکمانشان بهخواهند در بازی بزرگان علیه ایران فراتر از بلوف کاری بکنند. حکومتهای برآمده از انقلابهای عربی به سرعت به خاطر فشار مردمی ضدآمریکایی تر می شوند.

آقای عبدالله شهبازی مورخ محترم موضعی دارند بر این پایه که ممکن است تصمیم آمریکا برای حمله به ایران نه یک تصمیم ملی مبتنی بر منافع این کشور بلکه تصمیمی برپایه منافع کانونهای قدرت دارای نفوذ بر مقامات تصمیم گیر باشد(منافع مالی مثلاً برای کارخانه های اسلحه سازی یا منافع استراتژیک برای کانونهای حامی صهیونیسم). به نظرم این تحلیل درستی است ولی براساس برآورد بالا بعید می‌دانم حتی این کانونها هم متوجه نباشند که خسارات و ویرانی حاصل از این اقدام ممکن است چنان باشد که هیچ منفعتی را قابل استفاده نگذارد. مگر اینکه صحبت از به راه انداختن آرماگدون باشد.

نکته دیگری که در تحلیل ایشان دیده می شود، وجود چیزکی از جانب عواملی در ایران (که عوامل نفوذی خارجی با نقاب تندروی و سوپرانقلابی گری هستند) در این سناریوست که باعث تهیه مدارک برای چیزهای پروپاگاندای غرب می شود. با توجه به برآورد بالا مشکل غرب و آمریکا فراتر از اقناع افکار عمومی است در توان حمله و ادامه آن و عواقب آن است. پس آن چیزکی هم برای چیزی جز حمله استفاده خواهد شد.

خب سعی کردم اثبات کنم که نتیجه چنین سناریویی حمله نیست؟ پس چیست؟

می توانیم دشمن را دست کم بگیریم و فکر کنیم فکر او به چنین محاسباتی نرسیده است. اما اگر بخواهیم مرتکب چنین بی احتیاطی نشویم باید به دنبال انگیزه واقعی چنین سناریویی بگردیم. به نظرم من کل قضیه یک عملیات ایذایی برای انحراف یا تاثیرگذاری بر یک عملیات دیگر است. اینکه عملیات اصلی چیست نمی‌دانم و اطلاعات و قدرت تحلیل لازم را ندارم. فقط یک حدس می‌زنم که به نوعی بیشتر مثال است.

اگر آمریکا دشمن عاقلی باشد باتوجه به بی‌اعتباری که حاکمیت ایران در امور داخلی برای خود نزد گروه بزرگی از مردم خود ایجاد کرده است و باعث گسترش شکاف بین آن‌ها و حکومت شده است باید دست به کارهایی بزند که باعث دودستگی بین نخبگان حکومت، بین مردم و یا بین گروهی از مردم و حکومت شود. حمله مستقیم به ایران چنین خاصیتی ندارد. مطمئنم حتی بسیاری از کسانی را که حاکمیت را در وضعیت ایران در عرصه بین الملل مقصر می‌دانند در مورد لزوم واکنش به حمله نظامی شک نخواهند کرد. به عنوان یک مثال از چنین اقدام تفرقه انگیزی می‌توان حمله به متحدان ایران و به طور خاص سوریه را مطرح کرد. دولتمردان ایرانی قبلاً در مورد احتمال حمله به سوریه موضع قاطع و روشن و در عین حال محرمانه ای را اتخاذ کرده‌اند که به نظرم موضع درستی بوده است (این قضاوت ارتباطی به موضع غلط ایران در مورد درگیری‌های داخلی آن کشور ندارد). حال کل این ماجرا ممکن است به هم زدن تمرکز ایران و معطوف کردن آن به امنیت خود برای حمله به سوریه باشد. در چنین حالتی مسئولین ایرانی با تبدیل سناریوی حمله مستقیم به حمله به متحد ممکن است حساسیت روانی کمتری به آن پیدا کنند. از طرف دیگر ممکن است بین مسئولین در اینکه آیا ما باید برای دفاع از سوریه اقدام نظامی کنیم تفرقه بیفتد. از طرف دیگر در داخل ایران حمایت از شروع جنگ به خاطر سوریه کمتر از دفاع از وطن برابر مهاجم است و در خارج دفاع ایران از سوریه حمایت از یک رژیم سرکوبگر برابر سربازان آزادی تبلیغ خواهد شد. در این حالت اقدام و عدم اقدام ایران در حمایت از سوریه هر دو به سود غرب تمام خواهد شد.

پ.ن: انتشار این پست با ایمیل بوده است. لطفاً اگر اشکالی می‌بینید اطلاع دهید.

Advertisements

2 پاسخ to “سناریوی ترور سفیر عربستان: عملیات ایذایی”

  1. […] اجتنابش بسیار بعید است. آن حرفها را می توانید اینجا و اینجا ببینید اما این استدلال تبصره ای داشت که روی آن تکیه نمی […]

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: